Action Areas

นโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกาย

Bird Image

กรอบ (Frame) การนำเสนอเนื้อหาสาระในเว็บไซต์นี้อ้างอิงมาจากกรอบนโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกายระดับโลก หรือ global action plan on physical activity ชื่อย่อว่า GAPPA ซึ่งนำเสนอประเด็นเชิงยุทธศาสตร์ 20 ข้อ และแบ่งการนำเสนอหมวดใหญ่เป็น 4 actives

ในภาพรวมเรียกว่าการดำเนินงานเชิงระบบ System Approach at the Population Level แต่ละหมวดส่งเสริมประโยชน์ซึ่งกันและกัน ได้แก่ 

     (1) Active Societies คำสำคัญคือ “Norm” มีสาระสำคัญในการสร้างบรรทัดฐานทางสังคมให้เห็นประโยชน์ในกิจกรรมทางกาย 

     (2) Active Environments คำสำคัญคือ “Places and Spaces” หรือการสร้างสิ่งแวดล้อมทางกายภาพให้เอื้อต่อการมีกิจกรรมทางกาย 

     (3) Active People คำสำคัญ คือ “Program and Opportunities” เพื่อให้ประชากรทุกกลุ่มสามารถมีกิจกรรมทางกายได้ตามวิถีชีวิตประจำวัน และ 

     (4) Active Systems ทั้ง 3 ส่วนก่อนหน้าจะไม่เกิดขึ้น หากขาดระบบสนับสนุน เช่น ความมุ่งมั่นทางนโยบาย งานวิจัย การติดตามและประเมิน แหล่งงบประมาณ เป็นต้น

“กิจกรรมทางกาย” หรือ “Physical Activity (PA)” เป็นคำศัพท์เชิงวิชาการ ได้รับความสนใจในระดับสากลในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา 
ในส่วนของคำตามความเข้าใจในมุมประชาชนทั่วไปอาจสื่อถึง “การออกกำลังกาย” ซึ่งก็ไม่ผิดเลย แต่จะมีการขยายความให้กว้างขึ้น เพื่อลดข้อจำกัดของการเตรียมตัว สาระสำคัญคือ “กิจกรรมทางกายเกิดขึ้นได้ในทุกวิถีชีวิตประจำวัน” ส่วนการนำเสนอนี้จึงมีความตั้งใจที่จะนำเสนอ

นิยามของคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องและข้อแนะนำการมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในกลุ่มประชากร

Bicycle Pattern
Situation

สถานการณ์ด้านกิจกรรมทางกาย

ประเทศไทยได้รับการยอมรับจากประชาคมโลกว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความเข้มแข็งของนโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกาย และมีการทำงานที่มุ่งมั่นในการส่งเสริมสุขภาพประชาชนมาตลอดระยะเวลากว่า 2 ทศวรรษ การนำเสนอสถานการณ์ด้านกิจกรรมทางกาย มีเป้าหมายเพื่อฉายภาพทั้งจุดแข็ง และประเด็นท้าทายเพื่อพัฒนาต่อไป ข้อมูลที่นำเสนอเกิดจากการรวบรวมแหล่งข้อมูลที่มีอยู่เท่าที่จะพอนำมาวิเคราะห์ให้เห็นความสอดคล้องตามประเด็นเชิงยุทธศาสตร์ GAPPA มุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งข้อมูลโดยเฉพาะระดับจังหวัดจะเป็นพื้นฐานของการนำไปใช้สู่ความเข้าใจในสถานการณ์ระดับพื้นที่ และเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนเพื่อพัฒนาในนโยบายที่เกี่ยวข้อง

กิจกรรมทางกาย

Chev Right

องค์การอนามัยโลกกำหนดเกณฑ์การมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอ วัดจากกลุ่มผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่มีกิจกรรมประเภทแอโรบิกอย่างน้อย 150 – 300 นาทีต่อสัปดาห์ 

หรือกิจกรรมทางกายระดับหนักอย่างน้อย 75-150 นาที และสำหรับวัยรุ่นและเด็กให้มีกิจกรรมระดับปานกลางถึงหนักสะสมอย่างน้อย 60 นาทีต่อวัน

 

สำหรับเกณฑ์ของระดับพฤติกรรมเนือยนิ่งที่เป็นความเสี่ยงทางสุขภาพยังไม่มีการตกลงรับรองในระดับโลก นอกจากยืนยันในความเสี่ยงจากการมีพฤติกรรมเนือยนิ่งที่มาก 

อย่างไรก็ดี การนำเสนอสถานการณ์นี้จึงใช้อ้างอิงจากวารสารตีพิมพ์นานาชาติที่ 7 ชั่วโมง*

 

*Reference: Ku PW, Steptoe A, Liao Y, Hsueh MC, Chen LJ. A cut-off of daily sedentary time and all-cause mortality in adults: a meta-regression analysis involving more than 1 million participants.

BMC Med. 2018;16(1):74. PubMed ID: 29793552 doi:10.1186/s12916-018-1062-2

 

สัดส่วนประชากรที่น่าสนใจ

ร้อยละประชากรที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอมากกว่า 150 นาที/สัปดาห์

72.5%

สัดส่วนประชากรที่มีพฤติกรรมเนือยนิ่งสูงกว่า 7 ชั่วโมงต่อวัน (ไม่รวมเวลานอน)

56.9%

ร้อยละของประเภทกิจกรรมทางกาย

การทำงาน

82.1%

การเดินทาง

7.9%

การออกกำลังกาย

10.0%

ค่าเฉลี่ยประเทศกิจกรรมทางกายจากการทำงาน 82.1% การเดินทาง 7.9% และออกกำลังกาย 10.0%

Active Societies

Chev Right

Active Societies คำสำคัญคือ “Norm” มีสาระสำคัญของการสร้างบรรทัดฐานทางสังคมให้เห็นประโยชน์ของกิจกรรมทางกาย กล่าวได้ว่าเป็นพื้นฐานที่สำคัญ (และยาก) ที่สุดของการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย เป็นหลักสำคัญสอดคล้องโดยตรงตาม WHO Best Buys Intervention หรือมาตรการที่มีประสิทธิภาพสูง (ลงทุนไม่มาก แต่ได้ประโยชน์คุ้มค่าสูง)

เรามักจะได้ยินข้อจำกัดในระดับบุคคล กับภาระรับผิดชอบมากมายจนไม่สามารถก้าวข้ามข้อจำกัด หลักสำคัญของนโยบายการส่งเสริมกิจกรรมทางกายไม่ต้องอาศัยมาตรการทางกฎหมายเป็นหลัก แต่เน้นการดำเนินงานของหน่วยงานและองค์กรทางสังคมในการสื่อสาร ให้ความรู้ จัดกิจกรรมมวลชนเพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดี พัฒนาศักยภาพบุคลากร เพื่อร่วมกันสื่อสารประโยชน์เพื่อสร้าง “อุปสงค์” ให้เกิดขึ้นในระดับบุคคลให้ตระหนักถึงความสำคัญของการมีกิจกรรมทางกาย และแนวทางต่อการก้าวข้ามอุปสรรคต่างๆ เพื่อให้ทุกคนมีสุขภาพดี 

 

พนักงานออฟฟิศนั่งต่อเนื่องยาวนานถึง 42% ของเวลางาน

Active Environments

Chev Right

Active Environments คำสำคัญคือ “Places and Spaces” เป้าหมายของยุทธศาสตร์ด้านนี้คือการสร้างการสร้างสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ทำให้ประชาชนอยากมีวิถีชีวิตที่กระฉับกระเฉงได้อย่างสะดวก ในขอบเขตของสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางกายจึงมีหลายองค์ประกอบ ตั้งแต่นโยบายและสิ่งอำนวยความสะดวกในระดับผังเมืองและคมนาคมขนส่งที่เอื้อต่อการเดิน จักรยาน ขนส่งสาธารณะ วีลแชร์ หรือรูปแบบการเดินทางที่ไม่ต้องใช้เครื่องยนต์ นอกจากนี้ ยังครอบคลุมประเด็นเรื่องนโยบายความปลอดภัยทางท้องถนนและทางสังคม การส่งเสริมพื้นที่สาธารณะเพื่อใช้ในกิจกรรมสร้างสรรค์หรือการออกกำลังกาย เช่น สวนสาธารณะ พื้นที่ทางธรรมชาติ ทะเลหรือแม่น้ำ เป็นต้น ประการสุดท้ายคือการส่งเสริมให้อาคารเรียน ที่ทำงาน สถานที่ต่างๆ อำนวยความสะดวกต่อการมีกิจกรรมทางกาย ซึ่งหากเชื่อมโยงจาก Active Societies ตามยุทธศาสตร์ก่อนหน้าซึ่งเน้นการสร้างอุปสงค์ แต่ในยุทธศาสตร์นี้คือการสร้าง “อุปทาน”(เมื่อคนตระหนักและให้ความสำคัญแล้ว สิ่งแวดล้อมเองก็สนับสนุนให้ใช้ชีวิตได้อย่างสะดวกและปลอดภัยในทุกกลุ่มประชากร)

การเดิน 30 นาที/วัน ช่วยลดความเสี่ยงเบาหวานประเภท 2 ถึง 30%

Active People

Chev Right

Active People คำสำคัญ คือ “Program and Opportunities” หรือการสร้างกิจกรรมและโอกาสให้ประชาชนสามารถมีกิจกรรมทางกายใน Setting ที่เกี่ยวข้อง ดังนั้นใจความสำคัญของยุทธศาสตร์ในหมวดนี้จึงเน้นการคำนึงกิจกรรมและโอกาสในทุกกลุ่มประชากร โดยเฉพาะกลุ่มที่เปราะบางมากกว่ากลุ่มอื่นทั้งในเชิงกายภาพหรือเชิงสังคม ตัวอย่างยุทธศาสตร์ของการดำเนินการ เช่น การส่งเสริมคาบวิชาพลศึกษาและวิชาเรียนที่สอดแทรกการมีกิจกรรมเคลื่อนไหว การให้คำแนะนำการมีกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมในการรับบริการทางการแพทย์ กิจกรรมทางกายในคนพิการ กิจกรรมที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ 

5% ของผู้หญิงมีกิจกรรมทางกายน้อยกว่าผู้ชายโดยเฉลี่ย

Active Systems

Chev Right

ในหมวดของ Active Systems ซึ่งแปลตรงตัวหมายถึง “ระบบ” ที่สนับสนุนต่อการดำเนินให้เกิดผลตาม 3 ยุทธศาสตร์ก่อนหน้าทั้งหมด ระบบที่สนับสนุนมีจำเป็นมีหลายส่วน ตั้งแต่ความมุ่งมั่นทางนโยบายส่งเสริมกิจกรรมทางกาย การจัดสรรทรัพยากรให้เหมาะสมทั้งองค์กรที่รับผิดชอบ งบประมาณ และบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ ซึ่งต้องเป็นตัวกลางในการประสานงานระหว่างภาคส่วน เนื่องจากการส่งเสริมกิจกรรมทางกายเป็นประโยชน์และแนวทางร่วมในการบรรลุเป้าหมายทางสังคมหลายด้าน นอกจากนี้ ระบบที่สำคัญคือการพัฒนาองค์ความรู้ผ่านงานวิจัย การสร้างระบบฐานข้อมูลเพื่อใช้งานร่วมกัน และการติดตามประเมินผล

47% ของประเทศทั่วโลกมีนโยบายกิจกรรมทางกายระดับชุมชน

Articles

บทความ

การนำเสนอบทความมีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ที่เป็นปัจจุบันหรือตามความสนใจของสังคมที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางกาย บทความเกิดจากการเรียบเรียงจ

15 ม.ค. 2026

Category PA
ข้อแนะนำกิจกรรมทางกายขององค์การอนามัยโลก จำได้ง่ายๆ “Every move counts หรือทุกขยับนับหมด”

กิจกรรมทางกายเป็นเรื่องที่ทุกคนสามารถออกแบบตามระยะเวลาที่จัดสรรได้ ตามความสนุกและความสนใจ ตัวอย่างกิจกรรมทางกายสำหรับหลากหลายกลุ่ม: ทำงานบ้าน เดิน (เน้นการใช้เพื่อคมนาคม เช่น เดินไปรถไฟฟ้า) เต้น cover, รำไทเก็ก เป็นต้น อย่างไรก็ตาม องค์การอนามัยยังรายงานว่ามากกว่า 1 ใน 4 ประชากรผู้ใหญ่ (1.4 พันล้านคน) ขาดกิจกรรมทางกาย กลุ่มผู้หญิง กลุ่มเด็กและวัยรุ่น เป็นกลุ่มที่มีกิจกรรมทางกายน้อยกว่าเมื่อเปรียบเพศและกลุ่มอายุ ในระยะเวลาที่ผ่านมาของการศึกษาวิจัย มีข้อแนะนำด้านกิจกรรมทางกายพอสมควร ในบทความนี้ ข

Publications

สื่อตีพิมพ์

สื่อตีพิมพ์รวบรวมผลงานทางวิชาการหลากหลายรูปแบบ เช่น วารสารนานาชาติ Guideline Guidance Policy Brief หรือ Infographic เป้าหมายเพื่อเป็นแหล่งอ้างอิงที่น

About Data

เกี่ยวกับข้อมูล

Activethai.org จัดทำขึ้นเพื่อเป็นฐานข้อมูลออนไลน์และพื้นที่จัดการความรู้ เป็นส่วนหนึ่งของการเผยแพร่ผลการศึกษาวิจัยของด้านการส่งเสริมกิจกรรมทางกาย

โดยการสนับสนุนจากสำนักสร้างเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ (สำนัก 5) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

ที่มาของข้อมูล

ขอบเขตข้อมูลในเว็บไซต์นำเสนอประเด็นตามกรอบ WHO global action plan on physical activity โดย รวบรวมจากแหล่งข้อมูลจากองค์กรระดับประเทศเพื่อความน่าเชื่อถือ มีแหล่งอ้างอิงที่ชัดเจนและมีการนำเสนอระเบียบวิธีการรวบรวมข้อมูล

การนำไปใช้

ข้อมูลที่ปรากฏในเว็บไซต์นี้สามารถเผยแพร่ ปรับใช้ หรือนำไปใช้อ้างอิง ได้ทั้งส่วนเนื้อหาข้อมูล กราฟ และการถ่ายหน้าจอ data visualization

  • สำหรับผู้ใช้งานเพื่อประโยชน์ทางธุรกิจการค้า กรุณาติดต่อที่ [email protected]
  • สำหรับผู้ใช้งานเพื่อประโยชน์อื่น ๆ กรุณาอ้างอิง www.activethai.org

ข้อมูลของผู้ใช้งานในเว็บไซต์ activethai.org ถูกเก็บเป็นความลับและไม่มีการเผยแพร่ตามหลักการปกป้องสิทธิด้านข้อมูลบุคคล

เกี่ยวกับเรา

เว็บไซต์นี้พัฒนาขึ้นจากความเชื่อมั่นต่อประโยชน์ของการส่งเสริมกิจกรรมทางกายทั้งในระดับบุคคลและระดับสังคม คณะผู้วิจัยมีความตั้งใจที่จะสนับสนุนการพัฒนาประเด็นกิจกรรมทางกาให้ก้าวหน้าด้วยหลักฐานเชิงวิชาการตามบทบาทและความถนัดที่พวกเราสามารถทำได้

 

วัตถุประสงค์ เพื่อเป็นฐานข้อมูลของการวางแผนและกำหนดนโยบายส่งเสริมสุขภาพประชาชนโดยเฉพาะในระดับท้องถิ่น เพื่อสร้างความตระหนักด้านความสำคัญของการส่งเสริมกิจกรรมทางกายในกลุ่มภาคีที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาความรู้ ความเข้าใจด้านการวางแผน การออกแบบ และการจัดการกิจกรรมและพื้นที่สุขภาวะ

จัดทำโดย